Simandou’nun bedeli: Steinmetz’in rüşvet mahkûmiyetinin arkasındaki maden hakları

Dosyanın ayrıntıları

Ruhsattan milyarlarca dolarlık varlığa

BSGR, Aralık 2008’de Simandou’nun 1 ve 2 numaralı bloklarında hak elde etti. Nisan 2010’da yüzde 51’lik payın Brezilyalı madencilik şirketi Vale’ye 2,5 milyar dolara satılması için anlaşma yaptı. Bu rakam ticari işlemin bedeli; rüşvet miktarı veya Gine’ye ödenmesine karar verilmiş tazminat değil. [1]

Ceza yargılaması, bu imtiyazlara giden yolu inceledi. OCCRP’nin aktardığı mahkeme bulgularına göre sözleşmeler, dönemin cumhurbaşkanı Lansana Conté’nin eşi Mamadie Touré’ye ruhsatların alınmasına yardımı karşılığında milyonlarca dolar vaat ediyordu. Cenevre mahkemesi, Touré’nin cumhurbaşkanı üzerinde etkide bulunduğunu tespit etti. Düzenlemenin gizlenmesi ve suçlayıcı sözleşmelerin yok edilmesine yönelik girişimler de bulgular arasındaydı. [1]

İsviçre’de son temyiz neyi değiştirdi?

Federal Mahkemenin 24 Mart 2025 tarihli, 4 Nisan’da açıklanan kararları Steinmetz’in üç yıllık cezasını ayakta bıraktı: 18 ay hapis, 18 ay erteleme. 50 milyon İsviçre frangı tutarındaki ikame alacağı ise yeniden değerlendirme için Cenevre’ye gönderildi. Public Eye bu alacağı sıradan para cezasından ayırıyor; kazancın geri alınmasını tartışırken bu ayrım önemli. [1][2]

Steinmetz suçsuz olduğunu savundu. Avukatları kararı eleştirerek Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuracaklarını açıkladı. Başvuru niyetinin açıklanması, İsviçre’deki mahkûmiyeti kaldıran bir karar anlamına gelmiyor. [1]

Cevherden önce el değiştiren değer

Ruhsat geçmişi ile mahkeme kaydı birlikte okunduğunda, imtiyazın verilmesinin neden daha sonraki maden satışı kadar önemli olabildiği görülüyor. Bir yatağın kontrolü, üretim kamu geliri yaratmadan önce milyarlarca dolarlık işlem değerine ulaşabiliyor. Dosyanın editoryal önemi burada; bu tespit, Simandou’da daha sonra çalışan her şirket hakkında suçlama değil.

Ceza hükmünü, mali alacağın yeniden hesaplanmasını ve etkilenen topluluklara dönen parayı ayrı ayrı izlemek gerekiyor. Hapis cezası bir tür hesap verebilirlik sağlar. Gine’nin eline ne geçtiğini tek başına göstermez.

Bu metnin dayandığı yayınlar: OCCRP · Federal Mahkeme kararı ve savunmanın yanıtı · 4 Nisan 2025; Public Eye · Simandou davasının kronolojisi.